Quả Trám và 5 lợi ích sức khỏe ít ai biết đến

Từ xưa đến nay, quả trám vẫn được biết đến là loại quả bổ dưỡng, có thể sử dụng làm gia vị và món ăn kèm trong nhiều bữa ăn của gia đình Việt Nam. Trám thường mọc theo mùa. Tuy nhiên, ít người biết đến rằng, các hợp chất có trong quả trám đem lại rất nhiều lợi ích sức khỏe.

Bachthao.net xin cung cấp đến bạn công dụng của quả trám. Đồng thời cả cách sử dụng và chế biến quả trám để cho hiệu quả cao nhất.

Quả trám – thức quà từ thiên nhiên

Đặc điểm cây trám

Cành non được bao phủ bởi những sợi lông màu nâu đỏ và sau đó trở nên sáng bóng. Các cặp lá chét dưới nhỏ hơn các cặp khác. Cuống lá màu sáng, thường phình ra ở gốc. Nhựa cây thơm màu trắng.

Cây lớn cao tới 30 m, đường kính 80 cm. Các nhánh tăng dần từ thân chính.

Thân cây hình trụ, thẳng và phân nhánh muộn. Vỏ màu nâu nhạt, có vảy. Vỏ ngoài mỏng, vỏ trong màu nâu hồng. Nhựa cây màu trắng và dính, có mùi thơm.

Cành cây nhỏ, được bao phủ bởi những sợi lông màu nâu đỏ khi còn nhỏ, trở nên sáng bóng khi trưởng thành. Cành trám trưởng thành dài từ 50 đến 100 cm.

Cây trám trắng

Lá trám thuộc dạng lá kép, mọc đối xứng thành từng cụm ở đầu cành, kích thước khoảng 5-7 cm. Lá có dạng thuôn dài như hình elip hoặc hình trứng với đỉnh nhọn.

Hoa trám là hoa lưỡng tính. Có cả nhị và nhụy trên cùng một bông hoa. Thông thường, người ta ít khi quan sát thấy được hoa trám. Nó có màu lục vàng, mọc thành chùm ở nách lá.

Quả trám có hình giống như quả bóng bầu dục thu nhỏ, kích thước 4,5 x 2-2,5 cm. Có 6 gân trên mặt, tròn ở hai đầu, khi chín có màu xanh vàng; đài hoa bền trong quả. Hạt trám cứng như đá, hóa gỗ.

Phân bố và phân loại quả trám

Trám được biết đến với hai loại chính là trám đen và trám trắng (hay còn gọi là trám xanh).

Quả trám trắng: Quả có hình thoi, hai đầu tù và có màu vàng xanh nhạt. Quả có chiều dài 45 mm và rộng từ 20 – 25 mm. Hạt hình thoi với 2 đầu nhọn, cứng và nhẵn, trong có 3 hoặc 4 ngăn.

Quả trám đen: Có màu tím đen sẫm, dạng hình trứng, có chiều dài 3 – 4 cm và rộng 2 cm. Hạt trám cứng có 3 hoặc 4 ngăn.

Quả trám đen
Quả trám đen

Cây trám là một loại thực phẩm phổ biến ở Trung Quốc. Nó thường được thu hoạch từ tự nhiên và được bán ở các chợ địa phương. Cây cũng thường được trồng nhiều ở vùng nhiệt đới Châu Á, vừa để lấy quả vừa để làm cảnh.

Sinh cảnh của cây trám

Cây trám là một loại cây nhiệt đới thích hợp trồng ở nơi đất màu mỡ, thoát nước tốt, có nhiệt độ ấm áp, và lượng mưa vừa phải. Nó không thể chịu được sương giá cho dù là một lượng nhỏ hay nhiệt độ quá thấp.

Nếu bạn làm lạnh hạt ở nhiệt độ 4 đến 13 độ C làm mất khả năng phát triển của hạt sau 5 ngày. Khả năng nảy mầm của hạt giống loài này là rất thấp, giảm từ 19 đến 98% sau 12 tuần bảo quản ở nhiệt độ phòng. Nếu hạt cất giữ ở nơi kín trong vòng 137 ngày, chúng sẽ không nảy mầm.

Cây trám nên trồng ở nơi đất màu mỡ, thoát nước tốt

Nhân giống vô tính cây trám bằng cách ghép chồi, nảy chồi và ghép cành. Thành công trong canh tác giống có thể phụ thuộc vào giống cây trồng.

Tiêu chuẩn sản xuất cho một cây trám trưởng thành là giữa 100 đến 150 kg đối với lượng trám thu hoạch được. Trong mùa thu hoạch từ tháng năm đến tháng mười và đạt đỉnh giữa tháng sáu và tháng Tám. Có sự khác biệt cao về phẩm chất nhân và sản lượng giữa các cây con.

Hầu hết các hạt trám có xu hướng dính vào vỏ khi còn tươi, nhưng dễ bong ra sau khi được sấy khô ở độ ẩm 3 đến 5% (30 độ C trong 27 đến 28 giờ).

Hạt có vỏ, độ ẩm từ 2,5 đến 4,6%, có thể bảo quản trong bóng râm trong một năm mà chất lượng không bị giảm sút.

Thành phần có trong quả trám

Về mặt dinh dưỡng, hạt nhân có nhiều mangan, canxi, phốt pho và kali, và giàu chất béo và protein. Nó tạo ra một loại dầu màu vàng nhạt, chủ yếu là các glyxerit của axit oleic (44,4 đến 59,6%) và axit palmitic (32,6 đến 38,2%).

Quả trám chứa nhiều chất dinh dưỡng

Quả trám được sử dụng trong món salad, và cùi được ăn sau khi luộc và nêm gia vị. Cùi trám luộc có kết cấu giống khoai lang. Nó có chứa dầu (khoảng 12%) và được coi là có giá trị thực phẩm tương tự như quả bơ.

Lợi ích từ quả trám

Quả trám được sử dụng làm thức ăn

Quả trám – sống hoặc đóng gói. Phần cùi béo của quả được ăn sống, ngâm chua, làm kẹo hoặc bảo quản trong mật ong.

Quả trám được đánh giá cao như một loại gia vị hoặc món ăn phụ. Dầu chiết từ quả trám được sử dụng thay thế dầu ô liu. 

Quả trám còn được sử dụng như một loại thuốc dân gian

Quả và hạt trám được dùng làm thuốc. Quả là thuốc giải độc, và được dùng thay thế thuốc lợi nước bọt. Nó được sử dụng để thúc đẩy tiết nước bọt, thanh lọc phổi, kích thích sự thèm ăn đói với trẻ biếng ăn và những người có tâm lý chán ăn.

Quả trám giúp giải độc và điều trị tiêu chảy, thấp khớp

Ngoài ra, theo quan niệm từ xưa đến nay, quả trám được sử dụng trong điều trị tiêu chảy và thấp khớp. Nó cũng được cho là có thể khắc phục chứng khó tiêu và chống say rượu.

Nó được sử dụng như một loại thuốc giải độc do say rượu hoặc do ăn phải các loài cá có độc. Quả trám còn sử dụng để hỗ trợ điều trị viêm họng.

Bột thu được từ hạt được cho là để làm tan xương cá khi vô tình nuốt phải, và cũng dùng để chữa đau tai.

Sử dụng khác

Một loại nhựa thơm, chiết xuất từ ​​thân cây, được sử dụng như một loại hương. Nhựa trám được sử dụng để làm hương, làm nhang hoặc làm dầu thơm. Nó cũng được sử dụng thay thế nhựa thông và làm nguyên liệu thô cho các ngành công nghiệp sơn và in.

Các loại hạt 3 ngăn của quả trám trắng Trung Quốc, thường được chạm khắc hình ảnh của Đức Phật và được sử dụng làm chuỗi hạt cầu bình an.

Gỗ lấy từ cây trám dễ bị mối mọt. Nó được sử dụng để làm ván, xây nhà, làm diêm và hộp đựng. Đồng thời gỗ trám được sử dụng để làm nhiên liệu.

Cách sử dụng quả trám

Trám đen, trám trắng loại rau quả không thể thiếu trong bữa ăn của người đồng bào miền Tây Bắc, những món ăn từ trái trám rất phong phú, mùi vị thơm ngon.

Trám ỏm

Rửa sạch trám, để ráo nước. Đun nước sôi và nêm gia vị vừa ăn. Sau đó để nước nguội đến khoảng 80 đến 85 độ C. Đổ trám vào và đậy vung kín. Đến khi nước nguội là có thể sử dụng.

Quả trám sau khi ỏm và tách hạt

Thông thường, người ta thường ỏm trám đen. Còn trám trắng (hay trám xanh) được sử dụng để ngâm nước mắm ớt và dùng như một món chấm ăn kèm.

Ngoài ỏm trám, bạn cũng có thể nấu trám với gạo nếp, hay xào với xả và gừng. Mỗi món ăn đều đem lại hương vị mới lạ và thơm ngon.

Canh trám nấu xương

Một trong những cách chế biến trám làm thức ăn và làm thuốc đơn giản nhất, ngon nhất là trái trám trắng nấu xương, cách làm như sau:

Chọn trám: Lấy trái trám xanh, quả đều tươi mới không bị xứt méo, chọn quả gần chín có màu xanh nhạt là ngon nhất.

Chuẩn bị: 200g trám trắng tươi, 500g xương heo (Hoặc thịt gà), một chút bột ngọt.

Thực hiện:

Trái trám rửa sạch, bổ đôi ngang quả để lộ ra phần nhân hạt.

Xương heo rửa sạch, nêm mắm muối xào qua một lần rồi đổ nước vào đun sôi.

Khi nước sôi thì bỏ trái trám đã chế biến nào nồi, ninh nhỏ lửa đến khi xương và trái trám chín mềm.

Nêm nếm gia vị, thêm chút hành hoa, tắt bếp và thưởng thức món xương heo hầm trám.

Mùi vị: Nước xương nấu trám trắng có vị ngọt bùi, vị rất đặm đà, kể cả không có bột ngọt thì vị nước cũng ngọt lịm một cách tự nhiên. Trái trám chín mềm có thể ăn, vị trái trám hơi chát, nhưng ngon nhất vẫn là nước dùng.

Ngâm quả trám điều trị ho, khản tiếng

Trám đen thường được dùng để kho cá, kho thịt với những công dụng tương tự như trám trắng, ngoài ra dân gian còn dùng trám đen điều trị một số bệnh như sau:

Chuẩn bị: Quả trám tươi 7 quả, tranh tươi 1 quả, muối sạch 1 thìa cà phê.

Thực hiện: Trám rửa sạch, tách bỏ hạt, thêm chút muối, vắt nước chanh tươi hòa cùng với phần cùi quả dầm đều cho ngâm muối và tiến hành ngậm khi xuất hiện cơn ho.

Sản phẩm trám muối trên thị trường

Ngoài dùng trám đen điều trị ho, cũng có thể dùng trám trắng với cùng một cách thức như trên. Tuy nhiên, trám đen có hiệu lực trị ho tốt hơn trám trắng nên thường được sử dụng nhiều hơn.

Trên đây là các lợi ích cũng như cách sử dụng trám hiệu quả. Hi vọng rằng với những thông tin mà bachthao.net cung cấp, bạn sẽ có thêm hiểu biết về loại quả giàu chất dinh dưỡng này.

Theo: Minh Ngọc.

Bài viết liên quan

Thêm bình luận